تفاوت رزین اپوکسی «سالونت فری» (بدون حلال) با حلال دار؛ چرا بوی بد نشانه کیفیت پایین است؟

رزین اپوکسی یکی از پرکاربردترین مواد در صنایع ساختمانی، صنعتی و هنری است. استفاده از اپوکسی مناسب می تواند دوام، مقاومت و زیبایی سطوح را تضمین کند. اما بازار پر از انواع مختلف رزین اپوکسی است که عمدتاً به دو دسته «سالونت فری» و «حلال دار» تقسیم می شوند. بسیاری از خریداران و پیمانکاران تفاوت این دو نوع را نمی دانند و انتخاب اشتباه باعث کاهش کیفیت و افزایش خطرات محیطی و سلامتی می شود. بوی بد اپوکسی اغلب نشانه ترکیبات حلالی و کیفیت پایین است. در این مقاله به بررسی جامع اپوکسی واترپروف، اپوکسی فلكسيبل، اپوکسی ضد اسید و سایر انواع کاربردی خواهیم پرداخت و تفاوت ها، مزایا و معایب هر سیستم را توضیح می دهیم.

 رزین اپوکسی سالونت فری

 منظور از اپوکسی بدون حلال (Solvent Free) چیست؟

اپوکسی بدون حلال یا Solvent Free به رزینی گفته می شود که هیچ ترکیب آلی فرّاری برای رقیق کردن ندارد. در این سیستم، مواد فعال خود رزین و هاردنر مستقیماً واکنش می دهند و غلظت بالای رزین باعث ایجاد پوشش ضخیم و یکنواخت می شود. به دلیل نبود حلال، بوی بد اپوکسی کاهش می یابد و ایمنی اجرای اپوکسی افزایش می یابد. این نوع اپوکسی برای کاربردهای صنعتی و محیط هایی که استانداردهای زیست محیطی اهمیت دارد، ایده آل است. مثلاً در کفپوش اپوکسی ضد اسید یا اپوکسی آنتی استاتیک، استفاده از اپوکسی بدون حلال باعث چسبندگی بهتر و دوام طولانی تر می شود و خطر تنفسی مجریان را کاهش می دهد.

رزین سالونت فری چه ویژگی هایی دارد؟

رزین سالونت فری دارای ویژگی های متعددی است که آن را از اپوکسی حلال دار متمایز می کند. این رزین مقاومت بالایی در برابر رطوبت و مواد شیمیایی دارد و ضخامت واقعی پوشش ایجاد شده با آن با مقدار توصیه شده مطابقت دارد. اجرای آن ساده تر و بدون انتشار بوی بد است، بنابراین ایمنی اجرای اپوکسی افزایش می یابد. اپوکسی واترپروف، اپوکسی فلكسيبل و اپوکسی ضد اسید اغلب در فرمولاسیون سالونت فری تولید می شوند. چسبندگی اپوکسی بدون حلال به فلز، بتن و سطوح سنگی بالاتر است و ترک خوردگی یا پوسته شدن کاهش می یابد. از نظر استانداردهای زیست محیطی، این نوع رزین مطابقت بهتری دارد و برای پروژه های حساس توصیه می شود.

رزین اپوکسی حلال دار چیست و چگونه عمل می کند؟

نقش حلال در اپوکسی 

حلال در اپوکسی وظیفه کاهش غلظت رزین و روان کردن آن را دارد تا اجرای اپوکسی آسان تر شود. این ماده باعث می شود رزین روی سطوح ناهموار بهتر پخش شود و ضخامت یکنواخت حاصل گردد. اما پس از خشک شدن، حلال تبخیر می شود و پوشش را نازک و شکننده می کند. انتشار حلال باعث بوی بد اپوکسی و خطرات تنفسی VOC می شود. برخی مجریان در محیط های بسته با این مشکل مواجه می شوند و نیاز به تهویه مناسب دارند. در مجموع، حلال عملکرد کوتاه مدت اپوکسی را تسهیل می کند اما کیفیت نهایی و دوام طولانی مدت را کاهش می دهد.

 چرا برخی تولیدکنندگان از حلال استفاده می کنند؟

تولیدکنندگان از حلال برای کاهش هزینه تولید و تسهیل فرآیند اجرا استفاده می کنند. حلال، غلظت رزین را کاهش داده و نیاز به تجهیزات پیشرفته برای اجرای ضخامت بالا را کم می کند. همچنین امکان بسته بندی آسان تر و حمل ونقل ساده تر را فراهم می کند. با این حال، قیمت پایین و سرعت اجرای اپوکسی حلال دار اغلب با کاهش کیفیت همراه است. بوی بد اپوکسی، کاهش ضخامت واقعی پوشش و مشکلات اجرایی رایج، از پیامدهای استفاده از حلال است. بنابراین استفاده از حلال فقط در پروژه های کوتاه مدت و کم ریسک توصیه می شود.

تفاوت اصلی اپوکسی سالونت فری و حلال دار

 مقایسه ضخامت واقعی پوشش در دو نوع اپوکسی

ضخامت واقعی پوشش در اپوکسی سالونت فری معمولاً نزدیک به مقدار توصیه شده در دفترچه فنی است. در اپوکسی حلال دار، پس از تبخیر حلال، ضخامت کاهش می یابد و پوشش نازک تر و شکننده تر می شود. این تفاوت در کفپوش اپوکسی و رنگ اپوکسی قابل توجه است. برای مثال، یک لایه ۳۰۰ میکرونی اپوکسی حلال دار ممکن است بعد از خشک شدن تنها ۲۰۰ میکرون ضخامت داشته باشد. کاهش ضخامت باعث کاهش دوام، چسبندگی و مقاومت شیمیایی می شود و مشکلات اجرایی اپوکسی افزایش می یابد.

 تفاوت چسبندگی اپوکسی سالونت فری و حلال دار

چسبندگی اپوکسی سالونت فری به فلز، بتن و سطوح سنگی بالاتر است. این امر به دلیل عدم تبخیر حلال و ترکیب مستقیم رزین و هاردنر است. اپوکسی حلال دار به دلیل کاهش ضخامت و تبخیر حلال، چسبندگی ضعیف تری دارد. نتیجه این کاهش چسبندگی ترک خوردگی و جدا شدن پوشش است. برای مثال، در کفپوش اپوکسی صنعتی، اپوکسی سالونت فری می تواند تا دو برابر فشار مکانیکی را تحمل کند. این ویژگی اهمیت ویژه ای در محیط های صنعتی و پر رفت وآمد دارد.

 تفاوت دوام و طول عمر این دو سیستم چیست؟

اپوکسی سالونت فری طول عمر بیشتری دارد و مقاومت بهتری در برابر مواد شیمیایی و رطوبت نشان می دهد. اپوکسی حلال دار به دلیل تبخیر حلال، ترک خوردگی و کاهش ضخامت واقعی پوشش، دوام کمتری دارد. کفپوش اپوکسی صنعتی با اپوکسی سالونت فری معمولاً بیش از ۵ سال کارکرد بدون مشکل دارد. در حالی که اپوکسی حلال دار ممکن است پس از یک تا دو سال نیاز به تعمیر یا تعویض پیدا کند. این تفاوت طول عمر، هزینه کل پروژه را نیز تحت تاثیر قرار می دهد.

تأثیر اپوکسی حلال دار بر سلامت و محیط زیست 

 خطرات تنفسی VOC برای مجریان و کاربران

ترکیبات VOC موجود در اپوکسی حلال دار به راحتی تبخیر شده و وارد ریه می شوند. تنفس این بخارات باعث سوزش چشم، بینی و گلو می شود. استفاده طولانی مدت می تواند مشکلات تنفسی مزمن و سردرد ایجاد کند. مجریان بدون تجهیزات ایمنی مانند ماسک و تهویه مناسب در معرض خطر هستند. این مشکل در محیط های بسته و پروژه های طولانی بیشتر نمایان می شود. بنابراین رعایت نکات ایمنی و استفاده از اپوکسی بدون حلال ضروری است.

 اپوکسی سالونت فری چرا گزینه ایمن تری است؟

اپوکسی سالونت فری هیچ حلال آلی فرّاری ندارد و بوی بد اپوکسی کاهش می یابد. این ویژگی باعث می شود محیط کار ایمن تر و استانداردهای زیست محیطی رعایت شود. مجریان و کاربران بدون نگرانی از خطرات تنفسی می توانند کار کنند. همچنین ضخامت واقعی پوشش و دوام طولانی تر آن باعث کاهش تعمیرات و مشکلات اجرایی اپوکسی می شود. برای کفپوش اپوکسی صنعتی، اپوکسی آنتی داست و اپوکسی ضد اسید، انتخاب سالونت فری بهترین گزینه است.

جمع بندی

رزین اپوکسی سالونت فری و حلال دار تفاوت های مهمی در کیفیت، دوام، ایمنی و ضخامت واقعی پوشش دارند. بوی بد اپوکسی اغلب نشانه استفاده از حلال و کیفیت پایین است. اپوکسی بدون حلال گزینه ایمن تر و با دوام تر است و استانداردهای زیست محیطی را رعایت می کند. برای کفپوش اپوکسی، چسب اپوکسی و رنگ اپوکسی، انتخاب سالونت فری تضمین کننده کیفیت، چسبندگی و طول عمر است. آگاهی از تفاوت ها و انتخاب صحیح رزین، سرمایه گذاری روی سلامت، ایمنی و کاهش هزینه های نگهداری است.

سؤالات پرکاربرد

اپوکسی سالونت فری یعنی چه؟
اپوکسی سالونت فری یعنی رزینی که بدون حلال آلی فرّاری تولید شده و بوی بد ندارد.

چرا اپوکسی حلال دار بوی بد دارد؟
به دلیل تبخیر حلال های آلی فرّار، اپوکسی حلال دار بوی تند و آزاردهنده دارد و کیفیت پایین آن را نشان می دهد.